PORADNIK PACJENTA

MINISTERSTWO ZDROWIA

KORUPCJA NIE WYJDZIE NAM NA ZDROWIE…

PORADNIK DLA PACJENTAWarszawa, 2006 

KORUPCJA NIE WYJDZIE NAM NA ZDROWIE…

Drodzy Państwo,Problem korupcji w ochronie zdrowia jest zjawiskiem dotkliwie odczuwanym zarówno przezpacjentów publicznej służby zdrowia, jak i ich rodziny. Korupcja w ochronie zdrowia toproblem, nad którym nie można przejść obojętnie, to patologia, którą należy napiętnowaći zwalczać.Na wstępie należy jednak podkreślić, iż adresatami Poradnika, opracowanegow Ministerstwie Zdrowia, są przede wszystkim pacjenci, którym ma on pomóc w radzeniusobie z problemem korupcji, a co za tym idzie zakres tematyczny Poradnika zostałograniczony do przedstawienia jednego z obszarów, w których może występować zjawiskokorupcji w ochronie zdrowia.Przedstawiony Poradnik ma za zadanie przybliżyć Państwu, czym jest korupcja w ochroniezdrowia oraz w jakie środki ochrony prawo wyposaża pacjenta przy zetknięciu z sytuacjaminoszącymi znamiona korupcji. Poprzez wskazanie przykładowych sytuacji opisującychzjawisko korupcji, Poradnik określa, co należy zrobić i do kogo się udać, aby móc skuteczniewalczyć z korupcją.Celem Poradnika jest również uświadomienie, iż korupcja jest przestępstwem ściganymz urzędu, za które grozi odpowiedzialność karna. Z korupcją można i trzeba walczyć, zaśw walce z sytuacjami noszącymi znamiona korupcji pacjent nie jest sam, wiele jednak zależywłaśnie od niego samego i od tego, czy nie będzie obojętny i przełamie zmowę milczenia.W prowadzonym przez pacjenta postępowaniu pomogą mu przede wszystkim, wymienionew Poradniku, instytucje publiczne, jak również organizacje pozarządowe.Warszawa, listopad 2006 r.3

CZYM JEST KORUPCJA?

Chyba nie ma w naszym kraju osoby, która nie spotkałaby się ze zjawiskiem korupcjipośrednio bądź bezpośrednio, lub co najmniej nie słyszała o jej przypadkach od innych osób,czy też z doniesień medialnych. Niestety, sferę ochrony zdrowia wskazuje się „tradycyjnie”jako jedną z najbardziej zagrożonych i przeżartych tym zjawiskiem. Czas z tym wreszcieskończyć i zacząć działać!Punktem wyjścia do walki z korupcją w ochronie zdrowia musi być jednak upowszechnieniewśród społeczeństwa świadomości, czym tak naprawdę jest i na czym polega korupcja.Konieczne jest wskazanie jej ogromnych kosztów społecznych, gdyż proceder ten dotykanajsłabszych (ludzi chorych, dzieci, osób starszych), a „towarem korupcyjnym” są wartościbezcenne – zdrowie i życie człowieka.Warto też sobie wreszcie uświadomić, że korupcja w ochronie zdrowia pociąga za sobą takżebardzo znaczące straty finansowe. W pierwszej kolejności musimy sobie odpowiedzieć napytanie, czy chcemy płacić za coś, za co już tak naprawdę zapłaciliśmy, płacąc składki naubezpieczenie zdrowotne, jak również, czy chcemy, jako społeczeństwo, finansowaćnienależne świadczenia, zasiłki i renty uzyskane za pomocą „łapówki”.Kluczowa jest tu świadomość pacjentów w zakresie praw do świadczeń opieki zdrowotnej,osobisty poziom przyzwolenia na korupcję i wreszcie „nawyk” reagowania na wszelkie jejprzejawy.Nie można bowiem oczekiwać jakiegoś przełomu w zakresie skutecznych i efektywnychdziałań w walce z korupcją ze strony organów wymiaru sprawiedliwości, czy też organówadministracji rządowej, jeżeli nie zmienimy naszych zachowań jako pacjentów. Wszelkiedziałania systemowe, reformy, zaostrzenie kar itp. przyniosą jednakże mizerne efekty, jeżelinie zmienimy naszego podejścia i stopnia osobistego przyzwolenia na korupcję.Przy tym, jako sprzymierzeńców w walce z korupcją w ochronie zdrowia powinniśmytraktować osoby wykonujące zawody medyczne, w których interesie powinna leżeć budowaprzejrzystych relacji z pacjentami i eliminowanie „czarnych owiec” z własnego środowiska.Walka z „łapówkarstwem” w ochronie zdrowia powinna być jednym z elementów budowaniai upowszechnienia w naszym kraju „kultury antykorupcyjnej”.4W życiu codziennym korupcja to oferowanie korzyści majątkowych w zamian za„załatwienie” określonej sprawy, jak również wykorzystanie stanowiska służbowego douzyskania prywatnych korzyści majątkowych, natomiast oszustwo to celowe wprowadzenieinnej osoby w błąd (lub niewyprowadzenie jej z błędu) i następnie wykorzystanie tego doosiągnięcia korzyści majątkowej.

KORUPCJA TO PRZESTĘPSTWO

Przestępstwa określane potocznie jako korupcja w prawie karnym określa się mianemłapownictwa. W przepisach Kodeksu karnego1 wyróżniono dwa rodzaje tych przestępstw,a mianowicie łapownictwo bierne i czynne.Łapownictwo bierne (zwane także sprzedajnością) – zostało określone w art. 228 Kodeksukarnego, który stanowi, iż popełnia je każdy, kto w związku z pełnieniem funkcji publicznejprzyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę.Łapownictwo czynne (zwane także przekupstwem) – zostało określone w art. 229 Kodeksukarnego, który stanowi, iż przestępstwo popełnia każdy, kto udziela albo obiecuje udzielićkorzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniemtej funkcji.Pamiętaj, że osoby wykonujące zawód medyczny i udzielające w publicznych zakładachopieki zdrowotnej świadczenia finansowane ze środków publicznych należy traktować jakoosoby pełniące funkcje publiczne.Sankcje grożące za popełnienie ww. przestępstw, zarówno w wypadku łapownictwa biernego,jak i czynnego, są uzależnione od rodzaju popełnionego przestępstwa i mogą być różne(grzywna, kara ograniczenia wolności, a nawet pozbawienie wolności do lat 12).1 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.).5

GDZIE MOŻESZ SPOTKAĆ SIĘ Z KORUPCJĄ

W ochronie zdrowia zjawisko korupcji może pojawić się potencjalnie w wielu obszarach,w tym może mieć miejsce w kontaktach pacjentów (lub członków ich rodzin) z pracownikamiochrony zdrowia – lekarzami, pielęgniarkami i położnymi, diagnostami laboratoryjnymi,i innymi osobami pracującymi w zakładach opieki zdrowotnej.Bardzo często pacjenci tkwią w błędnym przekonaniu, że zobowiązani są do ponoszeniadodatkowych, niczym nieuzasadnionych kosztów za korzystanie z publicznej służby zdrowia– możemy tu wskazać m.in. na wręczanie tzw. kopert dla lekarzy, czy wykupywanietzw. cegiełek na rzecz szpitali, przychodni, czy też uzależnianie udzielenia świadczeń opiekizdrowotnej od przekazania przez pacjenta darowizny na rzecz fundacji lub stowarzyszenia.Często pacjent spotyka się z przypadkami korupcji już w momencie pierwszej wizytyu lekarza, czy też przed przyjęciem do szpitala, a następnie także w procesie leczenia naoddziale szpitalnym.Może ono przybierać formę bulwersującego zjawiska ustalania wysokości „nieformalnych”stawek i cenników, przekazywanych sobie „pocztą pantoflową”, dotyczących tego ile trzebazapłacić za otrzymanie danego świadczenia opieki zdrowotnej (np. za przeprowadzeniezabiegu lub operacji) czy też przyspieszenie terminu jego udzielania.Szczególnie trudne do wyeliminowania jest zjawisko, kiedy pod pozorem wyrazówwdzięczności dochodzi do wręczania przez pacjentów wartościowych prezentów(np. ekskluzywnych alkoholi), czy też wręczania przeróżnych świadczeń w naturze.Niech nie zmylą nas jednak pozory. To nic innego jak jedna z form korupcji i nie należy jejtraktować jako „zwyczajowo” przyjętej formy wyrażenia podziękowania lub grzeczności.Wśród pacjentów i członków ich rodzin powszechne jest przekonanie, że lekarzowi lubpielęgniarce „należy coś dać”. Wręczenie korzyści majątkowej ma zagwarantować lepsząjakość i profesjonalizm udzielanego świadczenia opieki zdrowotnej, dołożenie troskii staranności – mówiąc wprost – ma zapewnić przychylność i lepsze traktowanie ze stronypracowników ochrony zdrowia.6

PRZYKŁADY POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA ŁAPOWNICTWA

Podkreślić należy, że korupcja w ochronie zdrowia może przybierać przeróżne formyi występować w wielu różnych sytuacjach.Oto kilka przykładów sytuacji (o których szeroko donosiły media), w jakich pacjenci stykająsię z korupcją w ochronie zdrowia.• Lekarz żąda od pacjenta opłaty (lub innych nienależnych korzyści majątkowych) zaudzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, skierowanie na badania diagnostyczne lubwysokospecjalistyczne itp.• Pacjent wręcza nienależne korzyści majątkowe (np. pieniądze) ordynatorowi oddziałuszpitalnego za obietnicę wykonania operacji lub zabiegu przez konkretnego lekarzaspecjalistę (np. znanego profesora medycyny).• Lekarz wykazuje w dokumentacji medycznej dane niezgodne ze stanem zdrowia pacjentaw celu otrzymania (wyłudzenia) przez tego pacjenta renty od ZUS-u (lub KRUS-u), za colekarz uzyskuje nienależne korzyści majątkowe od pacjenta.• Pacjent (lub członkowie jego rodziny) wręcza pielęgniarce lub położnej nienależnekorzyści majątkowe (łapówkę, prezenty) za bardziej „troskliwą i staranną” opiekę.• Lekarz wykazuje w dokumentacji medycznej dane niezgodne ze stanem zdrowia pacjenta,które umożliwiają pacjentowi uzyskanie np. przerwy w odbywaniu kary pozbawieniawolności, za co uzyskuje za to nienależne korzyści majątkowe (np. pieniądze).• Pacjent wręcza lekarzowi łapówkę za obietnicę przyspieszenia terminu udzieleniaspecjalistycznego świadczenia opieki zdrowotnej, które nie było uzasadnione względamimedycznymi.• Lekarz za łapówkę (lub inne korzyści majątkowe) wydaje zwolnienie lekarskie(powszechne L-4), w którym – niezgodnie ze stanem zdrowia pacjenta – potwierdzaniemożność świadczenia pracy, co skutkuje bezpodstawnym wypłacaniem pacjentowiwynagrodzenia przez pracodawcę lub zasiłku chorobowego (wyłudzenie nienależnegoświadczenia z ubezpieczeń społecznych przez pacjenta).• Lekarz za łapówkę (lub inne korzyści majątkowe) wydaje zaświadczenie – niezgodnie zestanem zdrowia pacjenta – w celu uniknięcia służby wojskowej przez poborowego.7• Lekarz za łapówkę (lub inne korzyści majątkowe) wypisuje recepty na leki (w tym na lekirefundowane ze środków publicznych) dla „nieprawdziwych” osób, często fałszując przytym dokumentację medyczną innych pacjentów.Punktem wyjścia w walce z korupcją w ochronie zdrowia jest zmiana mentalności pacjentówi członków ich rodzin we wzajemnych relacji pomiędzy nimi a personelem medycznym.

POZNAJ SWOJE PRAWA

Pamiętaj, że jedną z najczęstszych przyczyn korupcji jest nieświadomość i brak wiedzypacjentów lub ich bliskich o posiadanych prawach i obowiązkach, które spoczywają nalekarzach, pielęgniarkach, położnych itp. A zatem, podstawowym narzędziem w walcez korupcją i swoistym „antidotum na korupcję” powinna być świadomość pacjentów, jakieprawa i jaki zakres świadczeń opieki zdrowotnej im przysługuje.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia.Zgodnie z Konstytucją RP, „Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej,władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnejfinansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określaustawa.”2.Warto pamiętać, że szczegółowe warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnejfinansowanych ze środków publicznych, zasady i tryb finansowania świadczeń oraz zadaniawładz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń zostałyunormowane w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opiekizdrowotnej finansowanych ze środków publicznych3, w szczególności w załączniku doww. ustawy został wskazany wykaz świadczeń opieki zdrowotnej, które nie sąfinansowane ze środków publicznych, bez względu na zakres ich zastosowania.Każdy powinien także pamiętać, że przepisy prawa, m.in. ustawa o zakładach opiekizdrowotnej4, gwarantują obligatoryjne poszanowanie i ochronę praw pacjenta.2 Zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.).4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z późn. zm.).8Pacjent ma prawo do żądania od lekarza rzetelnej informacji o swoim stanie zdrowia,przebiegu leczenia, stosowanych w jego trakcie produktach leczniczych lub wyrobachmedycznych. Pacjenci i ich bliscy mają prawo do żądania udostępnienia im dokumentacjimedycznej.Ponadto pamiętać należy, że organizację i porządek udzielania świadczeń zdrowotnychw danym zakładzie opieki zdrowotnej powinien określać regulamin porządkowy zakładu –każdy ma prawo żądać zapoznania się z nim.Dodatkowo, pacjent uprawniony jest do świadczeń zdrowotnych odpowiadającychwymaganiom wiedzy medycznej, a w sytuacji ograniczonych możliwości udzieleniaodpowiednich świadczeń – do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznychprocedury ustalającej kolejność dostępu do tych świadczeń (tzw. kolejki).W przypadku wątpliwości w tym zakresie należy skontaktować się z Rzecznikiem PrawPacjenta działającym w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia oraz w każdym OddzialeWojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia.W przypadku pacjentów szpitali psychiatrycznych, pomocy można szukać dodatkowou Rzeczników Praw Pacjenta Szpitali Psychiatrycznych5.Zawsze pytaj o podstawę prawną, jeżeli ktoś z personelu medycznego próbuje żądać odCiebie uiszczenia opłaty przed lub po udzieleniu świadczenia opieki zdrowotnej(np. za wizytę u lekarza, zabieg, badanie diagnostyczne itp.).Pamiętaj również, iż zgodnie z art. 68 Kodeksu Etyki Lekarskiej – jeżeli z zatrudnienialekarza wynika, że winien spełniać swe obowiązki wobec powierzonych jego opiece chorychbez świadczeń finansowych z ich strony, to nie może żądać od tych chorych wynagrodzeniaw jakiejkolwiek formie ani też uzależniać leczenia od uzyskania materialnej korzyści.5 Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z późn. zm.).9

JAK POWINIEN ZACHOWAĆ SIĘ PACJENT• NIE DAWAJ!• NIE PROPONUJ!• REAGUJ!Gdy ktoś żąda od Ciebie zachowania korupcyjnego

Należy pamiętać, że znakomita większość pracowników ochrony zdrowia to wspaniali,troskliwi, doskonale wykształceni fachowcy, którzy z najwyższą starannością i najlepsząwiedzą udzielają nam świadczeń opieki zdrowotnej i mamy do nich pełne zaufanie.Jeśli jednak zdarzy się sytuacja, w której ktoś sugeruje (lub wręcz żąda od Ciebie) wniesieniaopłaty lub innych korzyści majątkowych za udzielenie świadczenia opieki zdrowotnejfinansowanego ze środków publicznych (w ramach ubezpieczenia zdrowotnego lubfinansowanych z budżetu państwa), to nie przyjmuj tej propozycji.W przypadku, gdy spotkasz się nawet z najbardziej niewinną sugestią lub „propozycją nie doodrzucenia” ze strony personelu zakładów opieki zdrowotnej, niezwłocznie zawiadomprokuraturę lub Policję. Pamiętaj, gdy ktoś żąda od Ciebie nienależnej korzyści, to już w tymmomencie popełnia przestępstwo. Każdy przypadek propozycji, żądania lub wymuszaniadodatkowej, niczym nieuzasadnionej opłaty zgłaszaj organom ścigania6. Na pewno pomoże tozwalczyć narastające zjawisko korupcji i w przyszłości uchroni przed nim Ciebie oraz innychpacjentów.Już sama propozycja korupcyjna jest przestępstwemNigdy nie proponuj, nie wręczaj i nie obiecuj żadnych korzyści majątkowych lub osobistychpersonelowi medycznemu w zamian za udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, któranależy ci się nieodpłatnie.6 Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu karnego – każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganegoz urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Łapownictwo jestprzestępstwem ściganym z urzędu.10Pamiętaj, że już takie zachowanie jest przestępstwem i poniesiesz za nie odpowiedzialność.Dla takiego postępowania nie stanowi usprawiedliwienia fakt, iż działałeś pod wpływemprzymusu lub błędu, dla ratowania życia lub zdrowia swojego lub innych osób.Proponując wręczenie łapówki, musisz liczyć się z tym, że Twoje działanie może zostaćzgłoszone przez osobę, którą próbowałeś skorumpować (np. lekarza, pielęgniarkę lubpołożną). Wtedy to Ty będziesz sprawcą przestępstwa i poniesiesz karę. Pamiętaj, że osoby terównież mają obowiązek zgłoszenia wszelkich przypadków skierowania do niech propozycjikorupcyjnych przez pacjentów lub inne osoby.Gdy już wręczyłeś korzyść majątkową…Nawet w przypadku, gdy doszło do sytuacji, w której wręczyłeś korzyść majątkową lubosobistą albo jedynie złożyłeś obietnicę takich korzyści – nie jest za późno na działanie.Pamiętaj, że nawet w sytuacji, gdy pacjent lub członek jego rodziny – zmuszeni stanemzdrowia lub innymi okolicznościami osobistymi – wręczyli korzyść majątkową, nie poniosąodpowiedzialności, jeżeli zawiadomią o tym fakcie prokuraturę lub Policję i ujawniąwszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organy te dowiedzą się o jegopopełnieniu7.W momencie, gdy prokuratura lub Policja uzyska informację z innego źródła o podejrzeniupopełnienia przestępstwa, w którym brałeś udział, będzie już za późno i obie strony(wręczający – pacjent lub członek jego rodziny oraz przyjmujący – np. lekarz) zostanąukarane. Liczy się więc czas – im szybciej zostanie zgłoszone popełnienie przestępstwa, tymlepiej.Dowiedziałeś się o zachowaniu korupcyjnym popełnionym przez inne osobyPo otrzymaniu informacji o jakimkolwiek zachowaniu korupcyjnym popełnionym przez inneosoby nie powinieneś lekceważyć takiej informacji i zareagować. Jednakże przedzawiadomieniem prokuratury lub Policji o podejrzeniu popełniania przestępstwa spróbujupewnić się, że informacja, którą otrzymałeś, jest wiarygodna i nie jest tylko zwykłą plotkąlub pomówieniem.Następnie podejmij kroki prawne, czyli zgłoś podejrzenie popełnienia przestępstwa organomścigania – prokuraturze lub Policji. Niestety, tego rodzaju przestępstwa są szczególnie trudnedo wykrycia i udowodnienia, dlatego też powinieneś ograniczyć własne działania do7 Zgodnie z art. 229 § 6 Kodeksu karnego.11zawiadomienia organów ściągania, które dysponują odpowiednimi uprawnieniamiumożliwiającymi zebranie materiału dowodowego popełnienia przestępstwa.

GDZIE ZGŁOSIĆ PRZYPADEK ZAISTNIENIA KORUPCJI?Prokuratura i Policja

Prokuratura oraz Policja to organy państwowe właściwe do prowadzenia postępowańkarnych, także tych związanych z przypadkami korupcji.Zgłoszenia można dokonać w każdej prokuraturze lub najbliższej komendzie Policji.Wojewódzkie Komendy Policji w całym kraju mają wyodrębnione specjalne komórkiorganizacyjne zajmujące się walką z korupcją. Uruchomione zostały także specjalne adresye-mailowe, aby rozszerzyć dotychczasowe formy zgłaszania.Zgłoszenie może być dokonane osobiście w siedzibach ww. organów ścigania lub w formiepisemnej – należy pamiętać, aby nie był to anonim, który może zostać pozostawiony bezrozpatrzenia.Samorządy zawodów medycznychW zwalczaniu korupcji pomocne będzie także samo środowisko medyczne.Należy pamiętać, że zdecydowana większość pracowników ochrony zdrowia wykonuje swojąpracę bardzo uczciwie, sumiennie i z wielkim oddaniem oraz poświęceniem ratuje nasze życiei zdrowie.Niestety, zdarzają się osoby nieuczciwe, które wykorzystują swoją zawodową sytuacjęi proponują różne zachowania korupcyjne pacjentom lub ich rodzinom w zamian za należnąim pomoc medyczną, gwarantowaną przez Konstytucję RP. Takie niegodne zachowanieniektórych osób jest szkodliwe społecznie oraz podważa autorytet całego środowiskapracowników ochrony zdrowia. Dlatego też samorządy zawodowe są zainteresowanezwalczaniem korupcji wśród swoich członków.Pamiętaj, że osoby wykonujące zawody medyczne (lekarze, pielęgniarki i położne, diagnościlaboratoryjni) dopuszczający się korupcji, poza odpowiedzialnością karną, mogą ponieśćrównież odpowiedzialność zawodową przed sądami dyscyplinarnymi prowadzonymi12przez samorządy zawodowe za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologiizawodowej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu danego zawodu medycznego.Lekarze: każdy może zgłosić korupcję wśród lekarzy do najbliższej okręgowej izby lekarskiejlub Naczelnej Izby Lekarskiej. Sprawy odpowiedzialności zawodowej lekarzy rozpatrująokręgowe sądy lekarskie i Naczelny Sąd Lekarski8.Pielęgniarki i Położne: w przypadku, gdy korupcja dotyczy postępowania pielęgniarek lubpołożnych, należy zgłosić to do okręgowej izby pielęgniarek i położnych lub do NaczelnejIzby Pielęgniarek i Położnych9.Diagności Laboratoryjni: samorząd zawodowy diagnostów laboratoryjnych, reprezentowanyprzez Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych, dysponuje także uprawnieniamiumożliwiającymi pociągnięcie członków samorządu do odpowiedzialności przed SądemDyscyplinarnym. Przypadki korupcji wśród tej grupy zawodowej należy zgłaszać właśnie doKrajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych10.Sądy zawodowe mogą orzec następujące kary:1) upomnienie,2) nagana,3) zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od 6 miesięcy do 3 lat (wyjątkowow przypadku diagnostów laboratoryjnych na okres od 12 miesięcy do 5 lat),4) pozbawienie prawa wykonywania zawodu oraz – wyłącznie w stosunku do pielęgniareki położnych – zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach służby zdrowia na okresod 1 do 5 lat.8 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158, z późn. zm.).9 Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 41, poz. 178,z późn. zm.).10 Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529, z późn. zm.).13

GDZIE SZUKAĆ POMOCNYCH INFORMACJI

Poszukując pomocnych informacji, jak się zachować w przypadku zetknięcia sięz przypadkami korupcji w ochronie zdrowia, pacjenci mogą kierować pytania do różnychinstytucji działających na terenie całego kraju.Wśród najważniejszych należy wymienić:1) Biuro Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia (ul. Długa 38/40, 00-238 Warszawa,tel. (022) 635-75-78, strona www.bpp.waw.pl);W Biurze Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia działa ogólnopolska bezpłatnainfolinia: 0-800-190-590, czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 9-21,gdzie można zgłaszać wszystkie przypadki korupcji;2) Ministerstwo Zdrowia (ul. Miodowa 15, 00-952 Warszawa, tel. (022) 634-96-00,faks: (022) 635-94-07, strona www.mz.gov.pl, e-mail: antykorupcja@mz.gov.pl);3) Rzeczników Praw Pacjenta działających przy Centrali i Oddziałach WojewódzkichNarodowego Funduszu Zdrowia:− Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia (ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa,Aleksandra Piątek, tel. (022) 572-61-55, rzecznikprawpacjenta@nfz.gov.pl, stronawww.nfz.gov.pl);− Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Dawida 2, pokój 15, 50-525 Wrocław,Małgorzata Sadowy-Piątek, tel. (071) 797-91-48/49, rzecznikpp@nfz-wroclaw.pl,tel. informacyjny (071) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-wroclaw.pl),− Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. J. Słowackiego 3, pokój 6,85-071 Bydgoszcz, Mariola Tuszyńska, tel. (052) 325-27-37, mariola.tuszynska@nfzbydgoszcz.pl, tel. informacyjny (052) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16,strona www.nfz-bydgoszcz.pl),− Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Szkolna 16, pokój 2, 20-124 Lublin, KrystynaDomańska, tel. (081) 531-05-45, krystyna.domanska@nfz-lublin.pl, tel. informacyjny(081) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, strona www.nfz-lublin.pl),14− Lubuski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Podgórna 9B, pokój 5, 65-057 Zielona Góra,Anna Sierżęga, tel. (068) 328-76-76, rzecznik_praw@nfz-zielonagora.pl,tel. informacyjny (068) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-zielonagora.pl),− Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Żeligowskiego 32/34, 90-032 Łódź, MałgorzataZalewska, tel. (042) 275-41-40 do 44, rzecznikpp@nfz-lodz.pl, tel. informacyjny(042) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, strona www.nfz-lodz.pl),− Małopolski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Batorego 24, 31-135 Kraków, TomaszFilarski, tel. (012) 298-83-03, t.filarski@nfz-krakow.pl, tel. informacyjny (012) 94-88,poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, strona www.nfz-krakow.pl),− Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Chałubińskiego 8, 00-613 Warszawa,Krzysztof Romanowski, tel. (022) 582-84-15, 582-84-16, rpp@nfz-warszawa.pl,tel. informacyjny (022) 582-84-40 do 43, poniedziałek-piątek, w godz. 8-16, stronawww.nfz-warszawa.pl),− Opolski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Głogowska 37, pokój nr 7, 43-315 Opole,Tadeusz Kaczmarek, tel. (077) 402-01-82, 457-69-76, rpp_kaczmarek@nfz-opole.pl,tel. informacyjny (077) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-opole.pl),− Podkarpacki Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Zamkowa 8, 35-032 Rzeszów, JadwigaWoś, tel. (017) 860-41-70, rzecznik_praw@nfz-rzeszow.pl, tel. informacyjny(017) 94-88, 0-801-339-903, poniedziałek-piątek, w godz. 8-16, stronawww.nfz-rzeszow.pl),− Podlaski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Pałacowa 3, pokój 1, 15-042 Białystok,Maciej Olesiński, tel. (085) 745-95-76/77, molesinski@nfz-bialystok.pl,tel. informacyjny (085) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-bialystok.pl),− Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Podwale Staromiejskie 69, 80-844 Gdańsk,Jadwiga Styczeń, tel. (058) 321-86-29, 321-86-32, rzecznik.praw.pacjenta@nfzgdansk.pl, tel. informacyjny (058) 321-86-26, 321-86-35, poniedziałek-piątek,w godzinach 8-16, strona www.nfz-gdansk.pl),15− Śląski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Kossutha 13, pokój nr 109, 40-844 Katowice,Maria Kukawska, tel. (032) 735-17-07, mkukawska@nfz-katowice.pl,tel. informacyjny (032) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-katowice.pl),− Świętokrzyski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Jana Pawła II 9, pokój 023, 25-025Kielce, Ireneusz Kędzierski, tel. (041) 364-61-06, rzecznik.praw.pacjenta@nfzkielce.pl, tel. informacyjny (041) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16,strona www.nfz-kielce.pl),− Warmińsko-Mazurski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Żołnierska 16, pokój 1, 10-561Olsztyn, Bogusława Leszczyńska, tel. (089) 539-97-93, rzecznik.pp@nfz-olsztyn.pl,tel. informacyjny (089) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16, stronawww.nfz-olsztyn.pl),− Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Piekary 14/15, pokój 608, 609, 61-823Poznań, Tomasz Niewiadomski, tel. (061) 850-60-26, 850-60-75,tomasz.niewiadomski@nfz-poznan.pl, tel. informacyjny (061) 94-88, poniedziałekpiątek,w godzinach 8-16, strona www.nfz-poznan.pl),− Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ (ul. Arkońska 45, pokój 4, 71-470Szczecin, Maria Matusiak, tel. (91) 425-10-52, maria.matusiak@nfz-szczecin.pl,tel. informacyjny (091) 94-88, poniedziałek-piątek, w godzinach 8-16,(091) 464-50-45 informacja całodobowa „Gdzie się leczyć”, stronawww.nfz-szczecin.pl);4) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (ul. S. Batorego 5, 02-591 Warszawa,tel. (022) 621-20-20, strona www.mswia.gov.pl);5) Centralne Biuro Antykorupcyjne (Al. Ujazdowskie 9, 00-583 Warszawa,tel. (022) 694-75-47, strona www.cba.gov.pl);6) Naczelna Izba Lekarska (ul. Sobieskiego 118, 00-764 Warszawa, tel. (022) 559-13-00,strona www.nil.org.pl);7) Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (Al. Ujazdowskie 22, 00-478 Warszawa,tel. (022) 628-34-93, strona www.izbapiel.org.pl);8) Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych (ul. Konopacka 4, 03-428 Warszawa,tel. (022) 741-21-55, strona www.kidl.org.pl);16oraz organizacje pozarządowe zajmujące się szeroko rozumianą problematyką korupcjiw ochronie zdrowia:1) Fundacja im. Stefana Batorego (ul. Sapieżyńska 10a, 00-215 Warszawatel. (022) 536-02-00, strona www.batory.org.pl);2) Helsińska Fundacja Praw Człowieka (ul. Zgoda 11, 00-018 Warszawa,tel. (022) 828-10-08, strona www.hfhrpol.waw.pl);3) Instytut Spraw Publicznych (ul. Szpitalna 5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 556-42-60,strona www.isp.org.pl);4) Europejska Sieć do Spraw Oszustw i Korupcji w Ochronie Zdrowia (158 Avenuede Tervueren 1150 Bruxelles Belgia, tel. 00-32-2739-7507, strona www.ehfcn.org);5) Transparency International Polska (ul. Ordynacka 9, 00-364 Warszawa,tel. (022) 828-92-43, strona www.transparency.pl);6) Polski Odział Banku Światowego (ul. E. Plater 53, 00-113 Warszawa,tel. (022) 520-80-00, strona www.worldbank.org.pl).

__